Σύνδρομο Απιοειδούς Μυός

Το σύνδρομο απιοειδούς μυός είναι μία πάθηση του μυοσκελετικού συστήματος που σχετίζεται με ερεθισμό ή πίεση του ισχιακού νεύρου στην περιοχή του γλουτού. Η κατάσταση αυτή μπορεί να προκαλέσει πόνο, δυσφορία και νευρολογικά συμπτώματα που συχνά εκτείνονται προς το πίσω μέρος του μηρού, της γαστροκνημίας και σπανιότερα του ποδιού. Παρότι δεν αποτελεί την πιο συχνή αιτία ισχιαλγίας, είναι σημαντικό να αναγνωρίζεται, καθώς τα συμπτώματά της συχνά συγχέονται με παθήσεις της σπονδυλικής στήλης. Η σωστή κατανόηση της πάθησης βοηθά στην έγκαιρη διάγνωση και στην αποτελεσματική αντιμετώπιση.

 

Ο ρόλος του απιοειδούς μυός στο σώμα

Ο απιοειδής μυς είναι ένας μικρός αλλά σημαντικός μυς που βρίσκεται βαθιά στην περιοχή του γλουτού. Εκφύεται από το ιερό οστό και καταφύεται στο άνω τμήμα του μηριαίου οστού (στον τροχαντήρα του ισχίου). Συμμετέχει στη σταθερότητα και στην κίνηση της άρθρωσης του ισχίου. Δρα κυρίως στην έξω στροφή αλλά και την απαγωγή και την έκταση του ισχίου.  Συμβάλλει επίσης στη σταθερότητα της λεκάνης κατά τη βάδιση.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανατομική σχέση του απιοειδούς μυός με το ισχιακό νεύρο. Σε αρκετούς ανθρώπους, το ισχιακό νεύρο διέρχεται πολύ κοντά ή ακόμη και μέσα από τον μυ. Όταν ο απιοειδής συσπάται έντονα, φλεγμαίνει ή διογκώνεται, μπορεί να ερεθίσει ή πιέσει το νεύρο και να προκαλέσει χαρακτηριστικά συμπτώματα πόνου και νευρικής ενόχλησης.

 

Πώς προκαλείται το σύνδρομο απιοειδούς μυός

Η εμφάνιση του συνδρόμου του απιοειδούς μυός σχετίζεται κυρίως με μηχανική επιβάρυνση και δυσλειτουργία του μυός. Ο απιοειδής μυς βρίσκεται σε στενή ανατομική σχέση με το ισχιακό νεύρο. Η πάθηση αναπτύσσεται συνήθως σταδιακά. Ο μυς καταπονείται επανειλημμένα και χάνει την ελαστικότητά του. Σε άλλες περιπτώσεις εμφανίζει παρατεταμένο μυϊκό σπασμό. Το αποτέλεσμα είναι ο ερεθισμός ή η πίεση του ισχιακού νεύρου. Οι πιο συχνοί παράγοντες που συνδέονται με την εμφάνιση του συνδρόμου περιλαμβάνουν:

• Μυϊκό τραυματισμό ή άμεσο χτύπημα στην περιοχή των γλουτών, όπως μετά από πτώση ή κάκωση.
• Παρατεταμένη καθιστική στάση, ιδιαίτερα σε σκληρές ή μη εργονομικές επιφάνειες, που αυξάνει τη συνεχή πίεση στον απιοειδή μυ.
• Έντονη ή επαναλαμβανόμενη σωματική δραστηριότητα, όπως τρέξιμο, ποδηλασία ή απότομες στροφικές κινήσεις του ισχίου.
• Κακή στάση σώματος, ανισοσκελία ή ασυμμετρία της λεκάνης, που μεταβάλλουν τη φυσιολογική φόρτιση των μυών.
• Ανατομικές παραλλαγές, όπου το ισχιακό νεύρο διέρχεται μέσα από, ή πολύ κοντά στον, απιοειδή μυ, αυξάνοντας την πιθανότητα πίεσης.

Σε αρκετές περιπτώσεις, το σύνδρομο μπορεί να επιδεινωθεί από τη μειωμένη ελαστικότητα των μυών του ισχίου ή από την ατροφία των γλουτιαίων μυών, γεγονός που μεταφέρει μεγαλύτερο φορτίο στον απιοειδή.

Συμπτώματα και πώς εκδηλώνονται

Η κλινική εικόνα του συνδρόμου απιοειδούς μυός συνδέεται άμεσα με ερεθισμό του ισχιακού νεύρου, γεγονός που εξηγεί γιατί συχνά συγχέεται διαγνωστικά με παθήσεις της οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Η ένταση, η διάρκεια και ο χαρακτήρας των συμπτωμάτων διαφέρουν από ασθενή σε ασθενή και επηρεάζονται από τον βαθμό του μυϊκού σπασμού, την καταπόνηση και τις καθημερινές δραστηριότητες. Σε πολλές περιπτώσεις, τα ενοχλήματα εμφανίζονται προοδευτικά και τείνουν να επιδεινώνονται με συγκεκριμένες κινήσεις ή στάσεις που διατηρούν τον απιοειδή μυ σε συνεχή φόρτιση.

Συχνά παρατηρούνται:

• Βαθύς πόνος στον γλουτό, που επιδεινώνεται κατά το κάθισμα.
• Αίσθημα καύσου ή πίεσης στην περιοχή.
• Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα που μπορεί να εκτείνεται προς το πόδι.
• Επιδείνωση των συμπτωμάτων μετά από παρατεταμένη ακινησία ή έντονη σωματική άσκηση.

Διάγνωση: Σύνδρομο Απιοειδούς Μυός

Η διάγνωση του συνδρόμου απιοειδούς μυός βασίζεται κυρίως στη λεπτομερή λήψη του ιστορικού και στην ενδελεχή κλινική εξέταση του ασθενούς. Δεν υπάρχει μία εξέταση που να επιβεβαιώνει από μόνη της τη διάγνωση, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την κλινική εμπειρία του ιατρού. Κατά την εξέταση αξιολογείται η εντόπιση και ο χαρακτήρας του πόνου, η κινητικότητα του ισχίου, καθώς και η αναπαραγωγή των συμπτωμάτων. Εφαρμόζονται συγκεκριμένες κινήσεις ή δοκιμασίες που θέτουν σε τάση τον απιοειδή μυ. Τέλος, ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη διαφοροποίηση των συμπτωμάτων από εκείνα που προέρχονται από τη σπονδυλική στήλη.

Οι απεικονιστικές εξετάσεις, όπως η μαγνητική τομογραφία, δεν χρησιμοποιούνται συνήθως για την επιβεβαίωση του συνδρόμου αλλά κυρίως για τον αποκλεισμό άλλων παθήσεων με παρόμοια συμπτωματολογία. Κάποιες από αυτές τις παθήσεις είναι η οσφυϊκή κήλη δίσκου, η σπονδυλική στένωση ή άλλες νευρολογικές αιτίες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ανταπόκριση του ασθενούς σε στοχευμένες θεραπευτικές παρεμβάσεις μπορεί να ενισχύσει τη διαγνωστική εκτίμηση. Συνεπώς, το σύνδρομο απιοειδούς μυός αποτελεί συχνά διάγνωση εξ’ αποκλεισμού και απαιτεί συνδυασμό κλινικής κρίσης, προσεκτικής αξιολόγησης και εξατομικευμένης προσέγγισης.

 

Θεραπευτικές επιλογές και αποκατάσταση

Η αντιμετώπιση του συνδρόμου απιοειδούς μυός είναι κυρίως συντηρητική και στις περισσότερες περιπτώσεις ιδιαίτερα αποτελεσματική. Βασίζεται κυρίως στην εξατομικευμένη ιατρική καθοδήγηση. Στόχος της θεραπείας είναι η χαλάρωση του απιοειδούς μυός, η μείωση της φλεγμονής και του μυϊκού σπασμού, καθώς και η αποσυμπίεση του ισχιακού νεύρου.

Η θεραπευτική προσέγγιση περιλαμβάνει εξειδικευμένη φυσικοθεραπεία με στοχευμένες διατάσεις και ασκήσεις. Παράλληλα, συστήνεται προσαρμογή των καθημερινών δραστηριοτήτων ώστε να μειώνεται η επιβάρυνση της περιοχής. Όπου κρίνεται απαραίτητο, μπορεί να χορηγηθεί φαρμακευτική αγωγή για την ανακούφιση από τον πόνο και τη φλεγμονή. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, μπορεί να εξεταστεί η εφαρμογή τοπικών εγχύσεων, πάντα στο πλαίσιο μιας συνολικής θεραπευτικής στρατηγικής.

Η στενή παρακολούθηση από τον θεράποντα Ορθοπαιδικό είναι καθοριστική για την αξιολόγηση της πορείας και την έγκαιρη προσαρμογή της θεραπείας. Η χειρουργική αντιμετώπιση αποτελεί σπάνια επιλογή και εξετάζεται μόνο όταν τα συντηρητικά μέτρα δεν αποδίδουν και τα συμπτώματα παραμένουν έντονα.

 

 

Εάν εμφανίζετε επίμονο πόνο στον γλουτό ή συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με σύνδρομο απιοειδούς μυός, εμπιστευτείτε έναν ιατρό με πολυετή εμπειρία. Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Αναστάσιος Λιλικάκης είναι Διευθυντής της Γ’ Ορθοπαιδικής Κλινικής της Ευρωκλινικής Αθηνών και Πρόεδρος του Τμήματος Επανορθωτικής Χειρουργικής Ισχίου & Γόνατος της ΕΕΧΟΤ. Επικοινωνήστε μαζί μας και κλείστε το ραντεβού σας, για να λάβετε εξατομικευμένη διάγνωση και στοχευμένη θεραπευτική αντιμετώπιση.