Σύνδρομο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης

Τι ορίζεται ως σύνδρομο μηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης;

Το σύνδρομο μηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης (Femoroacetabular Impingement – FAI) αποτελεί ανατομική ανωμαλία της άρθρωσης του ισχίου, κατά την οποία η μηριαία κεφαλή και η κοτύλη παρουσιάζουν δομική ασυμβατότητα που διαταράσσει τη φυσιολογική μηχανική του ισχίου.

Αυτή η παθολογική επαφή των οστικών επιφανειών κατά την κάμψη ή/και στροφή του ισχίου οδηγεί σε μη φυσιολογική τριβή και σταδιακή φθορά του επιχείλιου χόνδρου και του αρθρικού χόνδρου. Εάν δε διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα, ενδέχεται να οδηγήσει σε χρόνιο πόνο, με περιορισμό του εύρους κίνησης  και πρώιμη οστεοαρθρίτιδα  ισχίου.

Τύποι συνδρόμου μηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης

Το σύνδρομο μηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης ταξινομείται σε τρεις κύριους μορφολογικούς τύπους. Η ταξινόμηση πραγματοποιείται ανάλογα με τη θέση και το είδος της οστικής παραμόρφωσης. Ειδικότερα, οι τρεις τύποι είναι ο τύπος Cam, o τύπος Pincer και ο μικτός τύπος (combined).

Στον τύπο Cam, παρατηρείται ανωμαλία στο σχήμα της μηριαίας κεφαλής ή/και του αυχένα της, η οποία χάνει τη φυσιολογική της σφαιρικότητα, παρουσιάζοντας μία προβολή-«εξόγκωμα». Κατά την κάμψη και στροφή του ισχίου, η προβολή αυτή προσκρούει στο χείλος της κοτύλης, προκαλώντας βλάβη του επιχείλιου χόνδρου και επακόλουθα, στην πορεία του χρόνου, και του αρθρικού χόνδρου. Η μορφή αυτή εμφανίζεται συχνότερα σε νεαρούς άνδρες με έντονη αθλητική δραστηριότητα .

Ο τύπος Pincer χαρακτηρίζεται από την υπερκάλυψη της μηριαίας κεφαλής από την κοτύλη. Η υπερκάλυψη αυτή προκαλείται εξαιτίας οστικής προβολής στο πρόσθιο ή/και έξω χείλος της κοτύλης. Η παρατεταμένη επαφή των επιφανειών οδηγεί σε εκφύλιση του επιχείλιου χόνδρου, συνήθως σε γυναίκες μέσης ηλικίας.

Τέλος, ο μικτός τύπος (combined) συνδυάζει χαρακτηριστικά και των δύο μορφών, αποτελώντας την πιο συχνή παραλλαγή του συνδρόμου. Η κλινική εικόνα εξαρτάται από τη μορφολογία και το βαθμό της παραμόρφωσης και το επίπεδο δραστηριότητας του ασθενούς.

Ποια είναι τα αίτια εμφάνισης του συνδρόμου και οι παράγοντες κινδύνου;

Τα αίτια εμφάνισης του συνδρόμου μηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης σχετίζονται κυρίως με ανατομικές ανωμαλίες της άρθρωσης του ισχίου. Οι ανατομικές ανωμαλίες αυτές μπορούν να δημιουργηθούν κατά την παιδική ηλικία και την ανάπτυξη. Όμως, υπάρχουν και δευτερογενείς παράγοντες που επιβαρύνουν την ανατομία ή τη λειτουργία της άρθρωσης, αυξάνοντας τις πιθανότητες εμφάνισής του.

Πιο συγκεκριμένα:

• Γενετικοί και κληρονομικοί παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη των οστών.​
• Αναπτυξιακές διαταραχές του ισχίου (π.χ. δυσπλασία ισχίου κ.ά.).​
• Παθήσεις παιδικής ηλικίας (π.χ. νόσος Legg-Calve-Perthes).​
• Ιστορικό τραύματος ή κατάγματος ισχίου με πώρωση σε πλημμελή θέση.​
• Έντονη και επαναλαμβανόμενη φόρτιση ή υπέρχρηση της άρθρωσης του ισχίου κατά την παιδική και εφηβική ηλικία, κυρίως σε αθλούμενους.

Σύνδρομο μηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης & Κλινική εικόνα

Οι ασθενείς με σύνδρομο μηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης  συνήθως εμφανίζουν άλγος εντοπιζόμενο στην πρόσθια περιοχή του ισχίου ή στη βουβωνική χώρα. Ο πόνος αυτός συχνά περιγράφεται ως βαθύς πόνος που επιδεινώνεται κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων που απαιτούν κάμψη, έσω ή έξω στροφή ή προσαγωγή του ισχίου. Ο πόνος μπορεί να αντανακλά στην πρόσθια επιφάνεια του μηρού ή ακόμη και στη γλουτιαία χώρα, καθιστώντας τη διάγνωση αρχικά δύσκολη.

Επιπλέον, αρκετοί ασθενείς αναφέρουν αισθήματα εμπλοκής, όπως εμπλοκή («κλείδωμα») ή τριγμό («τρίξιμο») της άρθρωσης, τα οποία υποδηλώνουν πιθανή βλάβη ή ρήξη του επιχείλιου χόνδρου.

Σε προχωρημένα στάδια, ο πόνος μπορεί να εμφανίζεται ακόμη και σε απλές καθημερινές κινήσεις, ενώ συνοδεύεται από περιορισμό του εύρους κίνησης και δυσκαμψία της άρθρωσης.

Πώς πραγματοποιείται η διάγνωση;

Η διάγνωση του συνδρόμου μηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης βασίζεται στο συνδυασμό της κλινικής εξέτασης και την αξιολόγηση των απεικονιστικών εξετάσεων. Στόχος είναι ο εντοπισμός των μορφολογικών αλλοιώσεων και η διαφοροδιάγνωση από άλλες παθήσεις του ισχίου.

Αρχικά, λαμβάνεται ένα λεπτομερές ιστορικό που περιλαμβάνει το επίπεδο φυσικής δραστηριότητας και την παρουσία τυχόν μυοσκελετικών διαταραχών.

Κατά την κλινική εξέταση, αξιολογείται το εύρος κίνησης και  η μυϊκή ισχύς του ισχίου. Εφαρμόζονται και  ειδικές δοκιμασίες πρόσκρουσης, οι οποίες αναπαράγουν το χαρακτηριστικό άλγος μέσω κάμψης, προσαγωγής και έσω στροφής του μηρού.

Οι απεικονιστικές εξετάσεις κατέχουν καθοριστικό ρόλο.

Ειδικότερα:

• Η απλή ακτινογραφία επιτρέπει τον εντοπισμό οστικών ανωμαλιών ή προεκβολών.
• Η μαγνητική τομογραφία (MRI) προσφέρει λεπτομερή απεικόνιση των μαλακών μορίων της άρθρωσης, κυρίως  του επιχείλιου και του αρθρικού χόνδρου.
• Το μαγνητικό αρθρογράφημα του ισχίου, που είναι η πιο ειδική εξέταση, και είναι πρακτικά μία μαγνητική τομογραφία με ενδοαρθρική έγχυση σκιαγραφικού. Το σκιαγραφικό πληρεί την άρθρωση και διαγράφονται έτσι όλα τα ελλείμματα και οι βλάβες.
• Η αξονική τομογραφία, η οποία καταγράφει καλύτερα τα οστικά μέρη της άρθρωσης και τις ανατομικές παραλλαγές.

Ποια είναι η κατάλληλη θεραπεία για την αντιμετώπιση του συνδρόμου;

Η αντιμετώπιση του συνδρόμου μηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης  καθορίζεται από:

• τη βαρύτητα των συμπτωμάτων.
• το μορφολογικό είδος της βλάβης.
• τον βαθμό εκφύλισης της άρθρωσης.

Η συντηρητική θεραπευτική προσέγγιση εφαρμόζεται ως αρχικό στάδιο σε ασθενείς με ήπια ή μέτρια συμπτωματολογία.

Πιο συγκεκριμένα περιλαμβάνει:

• Τροποποίηση δραστηριοτήτων που προκαλούν μηχανική επιβάρυνση στην άρθρωση του ισχίου.
• Φαρμακευτική αγωγή με μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ) για την ανακούφιση του πόνου και της φλεγμονής.
• Στοχευμένη φυσικοθεραπεία για τη βελτίωση της μυϊκής ισορροπίας και της σταθερότητας της άρθρωσης.

Η φυσικοθεραπευτική παρέμβαση είναι πολύ σημαντική για τη θεραπεία.

Ειδικότερα,  στοχεύει:

• στη βελτίωση της σταθερότητας του ισχίου.
• στην ενδυνάμωση των μυών του γλουτού.
• στην αποκατάσταση της φυσιολογικής κίνησης της άρθρωσης.

Όταν η συντηρητική αγωγή δεν αποδίδει καρπούς ή συνυπάρχουν σοβαρές ανατομικές παραμορφώσεις, τότε ενδείκνυται η χειρουργική αντιμετώπιση.

Η αρθροσκοπική αποκατάσταση του ισχίου αποτελεί τη θεραπεία εκλογής. Ειδικότερα, η αρθροσκόπηση ισχίου είναι μία ελάχιστα επεμβατική τεχνική που επιτρέπει:

• την αφαίρεση του πλεονάζοντος οστού.
• τη συρραφή ή επιδιόρθωση του επιχείλιου χόνδρου
• τη διερεύνηση και αντιμετώπιση και άλλων συνυπαρχουσών βλαβών

 

Ο στόχος της επέμβασης είναι η ανακούφιση του πόνου και η πρόληψη περαιτέρω εκφυλιστικών αλλοιώσεων. Σε περιπτώσεις προχωρημένης φθοράς, όπου έχει ήδη αναπτυχθεί εκτεταμένη οστεοαρθρίτιδα, ενδέχεται να κριθεί αναγκαία η ολική αρθροπλαστική ισχίου για την πλήρη αποκατάσταση της κινητικότητας και της ποιότητας ζωής του ασθενούς.

Εάν εμφανίζετε ενοχλήσεις στο ισχίο, εμπιστευτείτε έναν ιατρό με πολυετή εμπειρία και ηγετικό ρόλο στον τομέα της επανορθωτικής χειρουργικής. Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Αναστάσιος Λιλικάκης είναι Διευθυντής της Γ’ Ορθοπαιδικής Κλινικής της Ευρωκλινικής Αθηνών και Πρόεδρος του Τμήματος Επανορθωτικής Χειρουργικής Ισχίου & Γόνατος της ΕΕΧΟΤ. Επικοινωνήστε μαζί μας και κλείστε το ραντεβού σας, για να λάβετε εξατομικευμένη θεραπεία.