Εξάρθρημα Επιγονατίδας

Το τραυματικό εξάρθρημα επιγονατίδας είναι μία κάκωση του γόνατος, κατά τον οποίο η επιγονατίδα μετακινείται εκτός της φυσιολογικής της θέσης, συνήθως προς την εξωτερική πλευρά του σκέλους.

Η επιγονατίδα είναι ένα μικρό οστό που βρίσκεται στο μπροστινό μέρος του γόνατος και κινείται σε μια ειδική αύλακα του μηριαίου οστού, τη μηριαία τροχιλία, κατά την κάμψη και την έκταση της άρθρωσης. Όταν για κάποιο λόγο διαταραχθεί η σταθερότητα της περιοχής, η επιγονατίδα μπορεί να μετακινηθεί εκτός θέσης, προκαλώντας έντονο πόνο, οίδημα και δυσκολία στην κίνηση του γόνατος.

Κυρίως εμφανίζεται σε εφήβους, νεαρούς ενήλικες και άτομα που συμμετέχουν συστηματικά σε αθλητικές δραστηριότητες. Στις περισσότερες περιπτώσεις προκαλείται έπειτα από απότομη αλλαγή κατεύθυνσης ή τραυματισμό κατά τη διάρκεια άθλησης. Ωστόσο, υπάρχουν και ασθενείς που εμφανίζουν επαναλαμβανόμενα επεισόδια λόγω ανατομικών ιδιαιτεροτήτων ή αυξημένης χαλαρότητας των συνδέσμων. Τότε ονομάζεται καθ’ έξιν εξάρθρημα επιγονατίδας, το οποίο προκαλείται με μικρό ή και καθόλου τραυματισμό.

Εξάρθρημα επιγονατίδας: Αίτια

Το εξάρθρημα επιγονατίδας μπορεί να προκληθεί είτε από ένα σοβαρό τραυματισμό είτε από συνδυασμό ήπιου τραυματισμού με ανατομικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη σταθερότητα του γόνατος. Για αυτόν τον λόγο, η σωστή αξιολόγηση του ασθενούς είναι απαραίτητη, ώστε να εντοπιστούν τα αίτια και να μειωθούν οι πιθανότητες επανεμφάνισης του προβλήματος.

Πολύ συχνά συμβαίνει κατά τη διάρκεια αθλημάτων που απαιτούν απότομες αλλαγές κατεύθυνσης ή άλματα, όπως το ποδόσφαιρο, το μπάσκετ και ο χορός. Όπως αναφέρθηκε ήδη, υπάρχουν ασθενείς που παρουσιάζουν παράγοντες αυξημένου κίνδυνου λόγω της μορφολογίας της άρθρωσης.

Συχνοί παράγοντες που σχετίζονται με το εξάρθρημα επιγονατίδας είναι οι εξής:

• Ρηχή μηριαία τροχιλία όπου κινείται η επιγονατίδα
• Χαλαροί σύνδεσμοι και υπερκινητικές αρθρώσεις
• Αδυναμία του τετρακεφάλου ή ανισορροπία των μυικών του ομάδων
• Προηγούμενο ιστορικό εξαρθρήματος
• Τραυματισμοί κατά τη διάρκεια αθλητικών δραστηριοτήτων
• Ανατομικές αποκλίσεις στη θέση της επιγονατίδας (υψηλή ή χαμηλή θέση)

Ποια συμπτώματα προκαλεί το εξάρθρημα επιγονατίδας;

Το εξάρθρημα επιγονατίδας συνήθως προκαλεί έντονα και άμεσα συμπτώματα που δυσκολεύουν σημαντικά την κίνηση του γόνατος.

Οι περισσότεροι ασθενείς περιγράφουν έναν οξύ πόνο τη στιγμή του τραυματισμού και πτώση. Σε αρκετές περιπτώσεις η επιγονατίδα επανέρχεται μόνη της στη φυσιολογική θέση, ωστόσο ο πόνος και το οίδημα παραμένουν έντονα για αρκετές ημέρες.

Τα πιο συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Έντονο πόνο στο μπροστινό μέρος του γόνατος
• Οίδημα και φλεγμονή στην περιοχή
• Αίσθημα αστάθειας
• Δυσκολία στη βάδιση και στην έκταση του ποδιού
• Ορατή παραμόρφωση όταν η επιγονατίδα παραμένει εκτός θέσης
• Επαναλαμβανόμενα επεισόδια αστάθειας μετά τον αρχικό τραυματισμό

Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να προκληθούν συνοδές βλάβες στον αρθρικό χόνδρο ή  τους συνδέσμους της επιγονατίδας.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Το εξάρθρημα επιγονατίδας διαγιγνώσκεται μέσα από τη λήψη λεπτομερούς ιστορικού, την κλινική εξέταση και τον απαραίτητο απεικονιστικό έλεγχο.

Ο ιατρός αρχικά αξιολογεί τον τρόπο με τον οποίο συνέβη ο τραυματισμός, τα συμπτώματα που παρουσιάζει ο ασθενής και την αίσθηση αστάθειας που πιθανόν παραμένει μετά το επεισόδιο. Στην συνέχεια, κατά την κλινική εξέταση ελέγχεται η θέση της επιγονατίδας, το εύρος κίνησης του γόνατος, η ύπαρξη πόνου και η πιθανή συνδεσμική χαλάρωση.

Οι εξετάσεις που χρησιμοποιούνται συχνότερα είναι:

• Ακτινογραφίες για έλεγχο της θέσης της επιγονατίδας και πιθανών καταγμάτων
• Μαγνητική τομογραφία για αξιολόγηση του χόνδρου και των μαλακών μορίων
• Αξονική τομογραφία σε ειδικές περιπτώσεις ανατομικών ανωμαλιών

Η σωστή διάγνωση δεν περιορίζεται μόνο στην επιβεβαίωση του εξαρθρήματος, αλλά και στην αναζήτηση των αιτίων που οδήγησαν σε αυτό. Έτσι μπορεί να σχεδιαστεί η κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση και να περιοριστεί ο κίνδυνος επανεμφάνισης του προβλήματος.

Εξάρθρημα Επιγονατίδας: Συντηρητική θεραπεία

Το εξάρθρημα επιγονατίδας στις περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζεται αρχικά με συντηρητική θεραπεία, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για πρώτο επεισόδιο χωρίς σοβαρές συνοδές βλάβες.

Στόχος της θεραπείας είναι η μείωση του πόνου, της φλεγμονής, η αποκατάσταση της κινητικότητας και η ενδυνάμωση των μυών που σταθεροποιούν το γόνατο.

Στη αρχή συνιστάται ξεκούραση, πάγος, ανάρροπη θέση του σκέλους και περιορισμός δραστηριοτήτων που επιβαρύνουν την άρθρωση.

Η φυσικοθεραπεία παίζει καθοριστικό ρόλο στην αποκατάσταση, καθώς συμβάλλει στη βελτίωση της σταθερότητας και της λειτουργικότητας του γόνατος. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενδυνάμωση του τετρακεφάλου και των οπίσθιων μηριαίων μυών, ώστε να περιοριστεί η πιθανότητα νέου εξαρθρήματος.

Επίσης, σε αρκετές περιπτώσεις χρησιμοποιούνται ειδικοί νάρθηκες ή κηδεμόνες για επιπλέον υποστήριξη της άρθρωσης. Παρότι πολλοί ασθενείς ανταποκρίνονται ικανοποιητικά στη συντηρητική αγωγή, τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια αστάθειας μπορεί να απαιτήσουν πιο εξειδικευμένη αντιμετώπιση.

Πότε χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση;

Το εξάρθρημα επιγονατίδας μπορεί να χρειαστεί χειρουργική αντιμετώπιση όταν τα επεισόδια επαναλαμβάνονται ή όταν υπάρχουν σημαντικές βλάβες στους συνδέσμους και στον αρθρικό χόνδρο.

Η χειρουργική θεραπεία προτείνεται συχνότερα σε ασθενείς με χρόνια αστάθεια, σε νεαρά άτομα με αυξημένες δραστηριότητας ή όταν η συντηρητική αγωγή δεν καταφέρνει να αποκαταστήσει τη σταθερότητα του γόνατος. Σήμερα εφαρμόζονται σύγχρονες τεχνικές που στοχεύουν στην επαναφορά της φυσιολογικής ευθυγράμμισης της επιγονατίδας και στη σταθεροποίηση της άρθρωσης.

Οι επεμβάσεις μπορεί να περιλαμβάνουν:  

• ανακατασκευή του έσω επιγονατιδομηριαίου συνδέσμου (MPFL)
• διόρθωση ανατομικών παραλλαγών
• επεμβάσεις ευθυγράμμισης της επιγονατίδας

Σε αρκετές περιπτώσεις η αρθροσκοπική τεχνική επιτρέπει μικρότερο χειρουργικό τραύμα και ταχύτερη αποκατάσταση.

Μετά το χειρουργείο ακολουθείται εξατομικευμένο πρόγραμμα αποκατάστασης για την ασφαλή επιστροφή στις καθημερινές και αθλητικές δραστηριότητες.

Εάν αντιμετωπίζετε επεισόδια αστάθειας στο γόνατο, είναι σημαντικό να απευθυνθείτε σε έναν εξειδικευμένο Ορθοπαιδικό Χειρουργό με εμπειρία στις παθήσεις και τις κακώσεις του γόνατος.

Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Αναστάσιος Λιλικάκης είναι Διευθυντής της Γ’ Ορθοπαιδικής Κλινικής της Ευρωκλινικής Αθηνών και Πρόεδρος του Τμήματος Επανορθωτικής Χειρουργικής Ισχίου & Γόνατος της ΕΕΧΟΤ. Με πολυετή εμπειρία στη σύγχρονη αντιμετώπιση των σύνθετων παθήσεων του γόνατος, προσφέρει εξατομικευμένες θεραπευτικές λύσεις προσαρμοσμένες στις ανάγκες κάθε ασθενούς.

Επικοινωνήστε μαζί μας και προγραμματίστε το ραντεβού σας, ώστε να λάβετε ολοκληρωμένη διάγνωση και εξατομικευμένο πλάνο θεραπείας.